مصطفى محقق داماد

63

مباحثى از اصول فقه ( فارسى )

شود لباس نجس را در آب قليل نشوييد . كه اين جمله بيانگر آن است كه شرط تطهير وجود آب كر مىباشد و آب قليل مطهر نجس نمىباشد . 2 ) نهى در معاملات - نهى در معاملات به دو صورت است : الف ) - گاهى نهى بيانگر لزوم رعايت شرطى از شروط صحّت معامله ، يا خلل و مانعى از وقوع آن به نحو صحيح است . ب ) - گاهى نهى دالّ بر مغضوبيّت و منفوريّت عمل معاملى است و به‌هيچ‌وجه شرطيّت و يا مانعيّت چيزى را نمىرساند . در مورد صورت اوّل ، هرگاه نهى نشانگر اعتبار شرطى در متعاقدين و يا عوضين باشد ، بدون ترديد نهى موجب بطلان عقد مىباشد . مانند نهى از بيع با سفيه و مجنون و صغير كه بيانگر اعتبار شرايط عقل و بلوغ در متعاقدين است . و يا نهى از بيع خمر و ميته كه دال بر اعتبار اباحه مبيع مىباشد . بطور كلّى تمام مكاسب محرمه در فقه به‌همين‌صورت است كه نهى وارده بيانگر لزوم رعايت شرطى از شرايط عقد است . در مورد اين نوع نواهى هيچ‌گونه اختلاف نظر در ميان علماء وجود ندارد . در مورد صورت دوّم ، كه نهى دلالت بر اعتبار شرطى و يا وجود خلل و مانعى نمىنمايد ، بلكه صرفا مغضوبيّت عمل را نشانگر است - مانند نهى از معامله در هنگام برپايى نماز جمعه - در ميان علماى اصول اتّفاق نظر وجود ندارد ، بلكه نظريات مختلف اظهار شده است . بعضى را عقيده برآن است كه نهى در اين‌گونه موارد نيز دالّ